Handelen op geopolitiek risico is historisch gezien lastig en vaak contraproductief. Geopolitieke gebeurtenissen zijn zelden precies genoeg te voorspellen om portefeuilles tijdig bij te sturen. Wie tijdens de crisis handelt, neemt vooral timingrisico, zonder aantoonbaar beter resultaat. Tegen de tijd dat de schok zichtbaar is, hebben markten de risico’s vaak al deels ingeprijsd, of kijken erdoorheen, stelt Joven Lee, multi-asset strateeg bij Schroders.
De reacties van financiële markten op geopolitieke ontwikkelingen zijn bovendien zeer wisselend. Vergelijkbare gebeurtenissen kunnen tot sterk uiteenlopende uitkomsten leiden, afhankelijk van de bredere macro-economische omgeving, de heersende waarderingen en het beleidsklimaat. Soms vallen periodes van verhoogde geopolitieke spanning samen met scherpe correcties in risicovolle beleggingen; in andere gevallen blijven markten veerkrachtig of herstellen ze snel. Die variatie maakt het lastig om rondom geopolitiek risico stabiele, herhaalbare handelsregels te formuleren.
Werkt het door naar de bredere economie?
Marktreacties op geopolitieke schokken zijn vaak grillig omdat zulke gebeurtenissen via meerdere kanalen doorwerken. Het gaat niet alleen om een omslag in risk-on/risk-off-sentiment, maar ook om verstoringen in energie- en grondstoffenmarkten en verschuivende inflatieverwachtingen. Die routes versterken elkaar: hogere energieprijzen kunnen inflatieverwachtingen opstuwen. Ook maatregelen die niet strikt geopolitiek zijn, zoals importheffingen of handelsrestricties, kunnen het inflatiebeeld veranderen zonder dat de reële economie direct ontwricht raakt. Tegelijk kunnen spanningen het beleid beïnvloeden, via budgettaire keuzes en een andere ‘reactiefunctie’ van centrale banken.
Belangrijk is dat meer geopolitiek risico niet automatisch koersdalingen betekent. Volatiliteit loopt vaak op, maar negatieve rendementen zijn niet gegarandeerd. Dat maakt geopolitiek een zwak handelssignaal en pleit voor strategische portefeuille-opbouw en brede spreiding, ondersteund door onderzoek dat het signaal van de ruis scheidt.
Wat gebeurt er met portefeuilles bij verhoogde geopolitieke spanningen?
Empirisch onderzoek laat zien dat beleggingen zich tijdens periodes van verhoogd geopolitiek risico zeer verschillend gedragen. Analyses op basis van afzonderlijke geopolitieke gebeurtenissen in de VS laten een brede spreiding in aandelenrendementen zien; gemiddeld zijn die zelfs licht positief. Dat onderstreept dat geopolitiek risico op zichzelf geen betrouwbare basis is voor een richtingsoordeel over markten, hoe dominant het nieuws ook kan zijn.
Wel neemt de volatiliteit vaak toe. Maar de richting en houdbaarheid van rendementen worden vooral bepaald door de macro-economische en financiële context. Obligaties, grondstoffen en reële activa reageren bovendien via andere kanalen, afhankelijk van de vraag of de schok vooral als groei-, inflatie- of beleidsgedreven wordt gezien. Het ‘zuivere’ effect van geopolitiek is daardoor lastig te isoleren.
De recente geschiedenis illustreert dat scherp. De Rusland-Oekraïne-oorlog viel samen met snel verkrappend monetair beleid en forse beursdalingen. Het Israël-Hamas-conflict speelde juist in een gunstiger marktomgeving, met afkoelende inflatie en een opkomend AI-thema. Geopolitiek werkt daarmee vaak als katalysator, niet als bepalende factor.
Afbeelding: Verschillende uitkomsten bij conflicten met militaire confrontatie
Het onbeheersbare beheersen: kijken door de bril van portefeuilleconstructie
Geopolitiek risico lijkt in veel opzichten op andere macro-schokken waar beleggers mee moeten leren leven. Net als inflatieverrassingen, groeivertragingen of beleidswijzigingen zijn geopolitieke gebeurtenissen lastig te timen. De effecten zijn vaak niet-lineair en kunnen plots omslaan in een ander marktregime. Voor macrobeleggers is dat een bekend gegeven: niet het voorspellen van de volgende schok staat centraal, maar het bouwen van een portefeuille die tegen een stootje kan.
Die veerkracht ontstaat vooral via diversificatie: spreiding over economische regimes en over beleggingen die verschillend reageren op veranderingen in groei, inflatie en risico-aversie. Portefeuilles die meerdere rendementsbronnen combineren, zijn minder afhankelijk van één ‘defensieve’ positie of een enkele tactische ingreep. Daarbij horen ook gestructureerde raamwerken voor portefeuilleopbouw. De aanpak kan variëren, van benchmark-gedreven tot totaalrendement, maar het doel blijft gelijk: kernrisico’s identificeren en op portefeuilleniveau beter balanceren. Schroders’ economics-team gebruikt daarvoor scenario-analyses die verschillende groei- en inflatiepaden in kaart brengen en kansen toekennen, als basis voor discussie en positionering.
Conclusie
Geopolitiek risico is een blijvend onderdeel van moderne financiële markten, maar het laat zich ook hardnekkig slecht voorspellen. Juist die grilligheid maakt geopolitiek ongeschikt als basis voor tactische handelsbeslissingen. Tegelijk is het een krachtige herinnering aan het belang van een veerkrachtige portefeuille.
In plaats van te proberen de volgende brandhaard te voorspellen, zijn beleggers beter af door vooraf na te denken over de bouw van de portefeuille, nog vóór onzekerheid toeslaat. Spreiding over economische regimes, verschillende rendementsbronnen en uiteenlopende kenmerken van beleggingen blijft de meest robuuste reactie op geopolitiek risico. Uiteindelijk draait het beheersen van geopolitiek risico minder om het voorspellen van de volgende crisis, en meer om ervoor te zorgen dat portefeuilles zo zijn ingericht dat ze die crisis kunnen doorstaan. In een wereld waarin onzekerheid de norm is, blijft veerkracht cruciaal.
Elke ochtend beleggingstips ontvangen? Meld u gratis aan voor Cashcow Daily!