Europese institutionele beleggers maken zich minder zorgen over de kredietwaardigheid van staten dan zes of twaalf maanden geleden. Dat is een van de kernresultaten van de laatste RiskMonitor van AllianzGI.
Twaalf maanden geleden stelde 35% van de ondervraagden dat het risico op staatsobligaties een substantieel onderdeel vormde van de risico’s voor beoogde financiële doelen. Dat cijfer is nu gedaald tot ruim 13%. Op vergelijkbare manier beschouwt nu minder dan 9% van de respondenten marktvolatiliteit als een groot risico. Een jaar geleden was dat percentage drie maal hoger. Maar beleggers zijn verre van gerust: net als in de vorige twee edities staat het percentage beleggers dat beducht is voor staartrisico’s stabiel op 15%.
Huidig renteniveau is een serieuze bedreiging
Beleggers maken zich in toenemende mate druk over het lage of zelfs negatieve rendement op staatsobligaties. Meer dan 20% van de respondenten ziet het huidige renteniveau als groot risico. Dit is aanmerkelijk meer dan elke andere categorie. Deze visie komt sterker tot uiting in Frankrijk, Italië en de Duitssprekende landen. In Europa noemt een derde van de respondenten de huidige of dalende rente als het grootste risico voor het behalen van de financiële doelstellingen over twaalf maanden. Het lijkt erop dat beleggers zich in toenemende mate zorgen maken dat lage rendementen voorlopig niet verdwijnen. Gevraagd welk macro-onderwerp hen ’s nachts wakker houdt antwoordde 25%: financiële repressie.
Institutionele partijen in Nederland blijken zich het meest zorgen te maken over een verdere daling van de rente, zo blijkt uit de RiskMonitor. Behalve rentedalingen verwachten de 26 respondenten uit Nederland (met een totaal beheerd vermogen van 276,5 miljard euro) dat het grootste risico voor de financiële doelstellingen komt van de volatiliteit in de markt en van staartrisico’s. Net als andere beleggers in Europa zoeken ook de Nederlandse institutionele partijen naar alternatieven voor staatsschuld. Zij kijken daarbij vooral naar bedrijfsobligaties.
James Dilworth, CEO van Allianz Global Investors Europe, zegt: “Veel beleggers voelen dat de markt niet langer is te vertrouwen. Een van de redenen achter dit gebrek aan vertrouwen is dat stijgingen en dalingen van de markt niet worden aangedreven door de gebruikelijke dynamiek van vraag en aanbod, maar door wat overheden doen of geacht worden te gaan doen. Sinds het begin van de financiële crisis hebben de ECB en de Amerikaanse Fed grote hoeveelheden geld in de economie gepompt om hun doelen te bereiken. Daarmee hebben ze grote verstoringen in de markt teweeggebracht waardoor het ene moment wel, het andere moment geen risico wordt gevoeld. Veel beleggers hebben het gevoel dat geaccepteerde wijsheid op z’n kop staat.”
Investeren in tijden van financiële repressie
Binnen de categorie risico’s rond regelgeving en bestuur wordt striktere regulering als het grootste risico gezien, gevolgd door limitering van de mogelijkheden om eigen risico’s zelf te managen. Maar de perceptie van deze twee niet-financiële risico’s is beduidend lager dan van eerder genoemde financiële risico’s (respectievelijk 7,3% en 1,3% zien het als groot). Volgens James Dilworth wordt de regulering van kapitaalmarkten en beleggers belangrijker, niet alleen om de stabiliteit van het mondiale financiële stelsel te verbeteren, maar ook om regeringen te helpen met hun schulden. “In deze context komt het niet als een verrassing dat geplande regulering qua kapitaalsvereisten in het voordeel is van staatsobligaties. Dit heeft enorme gevolgen voor assetallocatie van institutionele beleggers en pensioenfondsen op een pro-cyclische manier: dat is wederom een aspect van financiële repressie.”
Reinhold Hafner, CIO Global Solutions van AllianzGI en CEO van AllianzGI’s risklab, spoort beleggers aan om in tijden van financiële repressie hun investeringspatronen te heroverwegen: “Om de beoogde rendementen te bereiken is er geen alternatief voor het vergroten van de gemiddelde allocatie aan risicovolle assets. Als bescherming tegen toekomstige inflatie moet worden overwogen om investeringen in reële assets te vergroten. Tegen de achtergrond van geslonken risicobudgetten is het belang van niet gecorreleerde rendementsbronnen toegenomen. Sleutelcomponent is echter dynamisch risicomanagement: beleggers moeten op dynamische wijze allocaties in hun portfolio aanpassen om in tijden van toenemende risicoaversie verliezen te kunnen beperken en daarmee risicokapitaal te kunnen beschermen, terwijl er opwaartse potentie blijft voor tijden waarin risico wordt verwelkomd. Risico management maakt compensatie mogelijk van een deel van het toegenomen gemiddelde risico in de strategische assetallocatie.”
Look East!
Respondenten lijken uit de kudde te willen breken en alternatieven te willen zoeken voor de eigen staatsobligaties. Gevraagd welke alternatieven voor staatsobligaties betrouwbaar zijn en voldoende rendement genereren lopen de antwoorden uiteen van pandbrieven (22,7%), via infrastructuur (eigen kapitaal 13,6% en vreemd kapitaal 13%), tot private equity (10,4%) en grondstoffen (5.8%). Het populairste antwoord was bedrijfsschuld met 68,8% (ook al waarschuwden een aantal respondenten voor een kredietzeepbel in de komende zes tot twaalf maanden). Schulden van opkomende markten (37%) en onroerend goed (31,2%) waren nummer twee en nummer drie. Opvallend is dat aandelen uit opkomende markten (10,4%) populairder zijn dan aandelen uit industrielanden (9,7%). Europese institutionele beleggers hebben een diepgaand vertrouwen in opkomende markten blijkt uit de antwoorden op een andere vraag over barrières voor investeringen in Azië: minder dan 4% gelooft dat het Verre Oosten lijdt onder zwakke fundamentals vergeleken met andere regio’s. Tegelijkertijd wijst 28% op problemen met transparantie en het verkrijgen informatie als grootste obstakel voor investeren in deze regio en maakt 20% zich zorgen over liquiditeit. Ondanks deze zorgen verwacht 58% blootstelling aan Azië te vergroten.
James Dilworth concludeert: “Het begint duidelijk te worden dat westerse economieën bereid zijn zich via inflatie een weg te banen uit de schulden om zo te proberen een systeemschok te vermijden. Maar de schuldencrisis is nog lang niet over. Het is goed om te zien dat beleggers constructief zijn als het gaat om het zoeken naar alternatieven voor staatsobligaties en het voorbereiden van de eigen organisatie op een breder scala aan risico’s. Aan de andere kant zullen beleggers die zich uitsluitend richten op het voorkomen van risico’s in plaats van bewust bepaalde risico’s nemen, merken dat financiële repressie een reis is zonder retourticket.”
