De Europese Unie (EU) heeft voor zichzelf een ambitieus fitnessplan uitgewerkt: ‘Europe Incorporated’. Dat plan moet de eengemaakte Europese markt de allure geven van een gespierd en soepel lichaam dat zijn mannetje kan staan in een veranderende wereld. Dat is in ieder geval het doel van ‘One Europe, One Market’, een stappenplan dat de drie instellingen van de Unie (de Europese Commissie, het Europees Parlement en de Europese Raad) in de marge van een vergadering in Cyprus op 24 april hebben afgeklopt, stelt Alexis Bienvenu, portefeuillemanager bij La Financière de l’Échiquier (LFDE).
Met het ambitieuze plan wil de EU iets doen aan de versnippering van de goederen-, diensten- en kapitaalmarkten die ondanks het streven naar een ‘interne markt’ nog steeds een rem zet op de Europese groei en de Unie steeds verder achterop doet raken bij de Verenigde Staten en China, die veel sterker geïntegreerd zijn.
Om te vermijden dat de uitvoering van het plan alle kanten uit schiet, is een aanvalsstrategie uitgestippeld. Dat omvat vijf prioriteiten: de regels vereenvoudigen, de ‘interne markt’ verder integreren, het handelsbeleid versterken, energie goedkoper én koolstofvrij maken, en het gebruik van AI versnellen. Onder de noemer ‘Terrible Ten’ zijn tien obstakels in kaart gebracht die de eenmaking van de markt verhinderen, zoals de gebrekkige erkenning van diploma’s of de uiteenlopende etiketteringsnormen. Een uitgekiende aansturing aan de hand van sleutelindicatoren moet ervoor zorgen dat niets aan het toeval wordt overgelaten. Als sluitstuk zijn er ook strikte deadlines vastgesteld: uiterlijk eind 2027 moet alles gerealiseerd zijn.
28e vennootschapsvorm
De meest tot de verbeelding sprekende maatregel is dat er vóór eind 2026 – eerstdaags, dus – een ’28e vennootschapsvorm’ moet komen: ‘EU Inc’. Voor bedrijven die zich in een van de 27 lidstaten als dusdanig laten registreren, zouden in heel de EU dezelfde regels gelden. Een onderneming oprichten zou zoveel mogelijk worden vereenvoudigd, met een volledig digitaal registratieproces, goedkeuring binnen 48 uur, minimale kosten, geen minimumkapitaal en niet al te veel papierwerk.
Zal dat volstaan om heel de EU als bij toverslag Silicon Valley naar de kroon te laten steken?
Dat dreigt lelijk tegen te vallen. Om te beginnen zijn de aangekondigde maatregelen nog lang niet doorgepraat en goedgekeurd. Eens die horde genomen, blijft het bovendien aan elk van de lidstaten om ze ten uitvoer te brengen, want Europa heeft geen bestuurslichaam dat direct op nationaal niveau kan optreden. Dat zal ongetwijfeld op lokaal niveau vertraging en weerstand oproepen. Om toch maar de vooropgestelde deadlines te halen, zal de verleiding dan ook groot zijn om de lat wat minder hoog te leggen. De kans is bovendien reëel dat het wegwerken van obstakels die de eengemaakte markt afremmen, hevige sociale spanningen zal veroorzaken.
Als Europese werknemers mobieler worden, zouden ze vaker in concurrentie kunnen treden met lokale werknemers. Dat geldt zeker als beroepsbekwaamheden die in een bepaalde lidstaat zijn verworven, gemakkelijker erkend zouden worden in de rest van Europa, wat de gereglementeerde beroepsgroepen voor het hoofd kan stoten. Zelfs de zo emblematische ’28e vennootschapsvorm’ zou haar doel voorbij kunnen schieten als ze synoniem wordt voor fiscale of sociale optimalisatie. De aanmoediging tot samenwerking tussen lidstaten rond specifieke maatregelen zou tot slot ook kunnen uitmonden in de vorming van intracommunautaire blokken die de beoogde verdere integratie van de Unie juist in de weg staan.
Geen extra budget
Maar bovenal ontbreekt het dit plan aan de ruggengraat van elke maatregel: een eigen financiering. In extra budget wordt niet voorzien. Het plan verwijst alleen naar de middelen uit het meerjarig financieel kader, niet alleen het huidige, maar vooral ook het volgende (2028-2034), ook al is dat nog niet goedgekeurd.
Europa staat dus op een kruispunt nu het de droom koestert zich een strakker profiel aan te meten: slaagt het er effectief in die omslag te maken, dan wordt het binnenkort weer een aantrekkelijke partner; mislukt het plan grotendeels, om overduidelijke redenen, dan blijft Europe Incorporated weinig meer dan een politieke luchtspiegeling.
Desalniettemin: die niet waagt, die niet wint!
Elke ochtend beleggingstips ontvangen? Meld u gratis aan voor Cashcow Daily!