Veel bedrijven in de voedingsindustrie staan onder druk vanwege de zwakke consumentenbestedingen, valutaschommelingen en activistische beleggers die op de korte termijn zijn gericht.
De sector reageert met stevige kostenbesparingen en meer fusies en overnames, zoals de megafusie tussen HJ Heinz en Kraft Foods. Deze ontwikkelingen zetten veel druk op de toeleveringsketens, waardoor het gevaar ontstaat dat investeringen in de natuurlijke en biologische voedselvoorzieningsketen naar de achtergrond verdwijnen.
De hedendaagse consument (vooral de jongere generatie) vraagt om gezondere voedingskeuzes en meer natuurlijke ingrediënten en blijft weg bij de bekende iconische massamerken. Consumenten zijn meer geïnteresseerd in waar hun voedsel vandaan komt, in de ingrediënten in hun voedsel en in of het voedsel duurzaam wordt geproduceerd. Bekende producenten, voedingsdienstverleners en leveranciers, zoals Hershey, Nestlé, McDonalds, Tyson Foods, Costco, Yum Brands en andere, zijn al bezig met initiatieven gericht op het terugdringen van het gebruik van antibiotica bij dieren en kunstmatige kleurstoffen en op hogere kwaliteitsnormen voor leveranciers. De sterke groei van de vraag naar gezonde en natuurlijke voeding is van invloed op de gehele voedselvoorzieningsketen.
Onvoldoende aanbod
De voedselvoorzieningsketen verbindt de agrarische sector, de voedselverwerkende industrie en de distributiesector (groothandel en detailhandel). Landbouwproducten ondergaan, in verschillende mate, vaak een aanzienlijke reeks bewerkingen voordat ze als voedingsproducten worden verkocht aan de consument.
In het licht van de verder toenemende vraag van consumenten naar meer biologische en duurzame voedingsproducten moeten voedselproducenten zich richten op meer productinnovatie en een snellere introductie van nieuwe en gezondere producten. De impact van deze veranderingen zal vooral worden gevoeld door de landbouwsector, want er zijn grenzen aan hoe snel deze sector de productie van natuurlijke en vooral biologische ingrediënten kan opvoeren.
Boeren worden bij hun poging om over te stappen van conventionele naar biologische landbouw- of veeteelttechnieken geconfronteerd met aanzienlijke kosten en risico’s. Vooral omdat boeren hun voedsel tijdens de transitie naar een biologische productie over het algemeen tegen traditionele prijzen moeten verkopen. Dit effect kan het aanbod van natuurlijke en biologische ingrediënten beperken, wat de transitie van de voedselketen naar gezondere voeding bemoeilijkt.
Samenwerking
Gelukkig zijn er bedrijven die willen investeren in een meer duurzame voedselvoorzieningsketen. Producent van biologische en natuurlijke voedingsmiddelen Hain Celestial Group, soepfabrikant Pacific Foods en restaurantketen Chipotle Mexican Grill selecteren, financieren en leiden meer boeren op die structureel biologische methodes willen gebruiken. Sommige producenten, zoals Hain Celestial, hebben koopafspraken moeten maken voor de lange termijn, zelfs voor drie tot vijf jaar, om de overgang naar een meer biologisch aanbod zeker te stellen.
Twee jaar geleden is Chipotle begonnen met financiering om boeren te helpen met de transitie van een traditionele naar een biologische productie van zwarte bonen. Naast de uitdagingen rond het aanbod van gezonde ingrediënten, moeten voedselproducenten nadenken over hoe ze voedsel ontwikkelen en produceren. Een belangrijke verandering is het verbeteren van recepten door geen calorierijke ingrediënten, zoals fructoserijke glucosestroop en kunstmatige kleur- en smaakstoffen, te gebruiken.
Retailers van gezonde voedingsproducten hebben een spectaculaire groei laten zien
In de afgelopen jaren hebben. Bekende voorbeelden in de Verenigde Staten zijn Sprouts Farmers Market en Whole Foods. Omdat de categorie nieuw en nog relatief klein is, zijn natuurlijke/biologische voedingsmiddelen niet zo dominant als de grote nationale merken in de traditionele voedingsmiddelen. Hierdoor konden grote supermarktketens als Kroger zeer snel een eigen assortiment van natuurlijke/biologische producten neerzetten en een marktaandeel behalen dat ongeveer gelijk is aan dat van de specialisten.
Traditionele retailers hebben detailhandelaren in natuurlijke producten zelfs ingehaald voor wat betreft omzetgroei. In Nederland is dit beeld niet anders: Albert Heijn en Jumbo groeien sneller en hebben intussen zelfs al een groter marktaandeel bereikt in het biologische segment dan bijvoorbeeld Ekoplaza en andere specialisten.
Uit consumentenonderzoeken blijkt ook dat meer dan 75% van de bestaande consumenten van natuurlijke voeding hun natuurlijke producten het liefst bij een traditionele supermarkt koopt. Daardoor zullen traditionele supermarkten, op de lange termijn, waarschijnlijk de grootste verkopers van natuurlijke en biologische producten zijn.
Kansen voor beleggers
De verschuiving van de consumentenvraag naar organische en biologische voeding zal in de komende jaren waarschijnlijk een sterke invloed hebben op de toeleveringsketens in voedingsindustrie. Dit biedt beleggers meerdere kansen. De beleggingsmogelijkheden zijn echter niet gelijkmatig verdeeld over de toeleveringsketen. We zien al dat gespecialiseerde retailers in biologische/natuurlijke voeding hun pioniersvoordeel verliezen aan de traditionele voedingsretailers die hun assortiment snel hebben aangepast aan de behoeften van hun klanten. Omdat de concurrentie in de voedingsdetailhandel zeer groot is en de marges laag blijven, verbaast het ons niet dat de groeicijfers al tegenvallen als gevolg van de toenemende concurrentie. We zien de dure aandelen van retailers die uitsluitend actief zijn in biologische/natuurlijke voeding dan ook niet als een aantrekkelijke belegging.
Leveranciers aan voedselverwerkende bedrijven zijn veel interessanter om in te beleggen. In dit segment hebben we een voorkeur voor gespecialiseerde niches. Een groot deel van het volume in deze sector kan worden aangemerkt als bulkingrediënten zoals tarwe, maïs, suiker en cacao. De operationele marge op deze grondstoffen is meestal lager dan 10% door de vergaande standaardisering van deze producten. Daarom hebben we een voorkeur voor bedrijven die actief zijn in gespecialiseerde voedselingrediënten, die de grootste invloed hebben op hoe het eindproduct smaakt en eruitziet. De toetredingsdrempels in dit segment zijn meestal hoger en door de cruciale rol en de complexiteit van deze ingrediënten zijn de operationele marges aantrekkelijker.