De heersende wijsheid was dat centrale banken weliswaar zeepbellen niet konden voorkomen omdat ze moeilijk aan te tonen zijn, maar dat ze na het uiteenspatten daarvan wel de schade konden beperken door agressieve renteverlaging. Dat dit beleid alleen maar nieuwe zeepbellen oplevert, is inmiddels genoegzaam bekend geworden. Een van de belangrijke factoren achter de huidige crisis is dat het monetaire beleid te lang te ruim is gehouden. Grote spaaroverschotten in opkomende markten werden trouwens als een aanvullende reden gebruikt voor dit soepele beleid. We kunnen stellen dat centrale banken hun lesje nu wel hebben geleerd.
Wat echter enige bevreemding oproept is de wens tot uitbreiding van hun mandaat. Je zou zeggen dat er al veel gewonnen is wanneer de tap weer op tijd dicht gaat. Er lijkt me niet veel te winnen door bijvoorbeeld de hoofddoelstelling van bijvoorbeeld de Europese Centrale Bank naast prijsstabiliteit uit te breiden met het tegengaan van zeepbelvorming op financiële markten in brede zin. Tegen de wind in leunen kan ook met een beroep op de prijsstabiliteit op lange termijn als doelstelling. Overigens zou een breder mandaat gemakkelijk kunnen leiden tot een restrictiever beleid dan tot dusver gevoerd is. De tot voor kort uitbundige prijsontwikkeling op de woningmarkten van bijna de hele OECD met slechts Duitsland, Japan en Zwitserland als uitzonderingen, had als argument voor hogere rentes kunnen zijn aangegrepen. Als belegger zou je je bij een beetje rally op de beurzen meteen zorgen moeten gaan maken of de rente niet zal worden verhoogd. Er breken gouden tijden aan voor obligatiebeleggers, mits de groei maar niet dusdanig beperkt wordt dat eindeloze stimuleringspakketten van overheden noodzakelijk blijven die uiteindelijk de kredietwaardigheid zullen gaan aantasten. Groei is de brug naar goud.
Sluizen blijven open
Gelukkig zijn het op dit moment vooral centrale banken die geneigd zijn tot pessimisme over de economische ontwikkeling. We hoeven in dit stadium niet bang te zijn voor overreactie na een prachtig beursherstel vanaf de bodem in euro’s van 40%. Ausgerechnet Axel Weber, president van de Bundesbank, uitte zich onlangs sceptisch over de kracht van het Duitse herstel, omdat dit toch maar vertekend was door het succesvolle gesubsidieerde sloopprogramma voor oude auto’s (een subsidie-orgie volgens Der Spiegel). De Amerikaanse centrale bank heeft expliciet aangegeven rentes laag te houden totdat er duidelijke tekenen van herstel zijn. Het lijkt er dus op dat centrale banken het zekere voor het onzekere gaan nemen en het voorlopig dus zo’n vaart niet zal lopen met het uitvoeren van zogenaamde ‘exit strategieën’. Ondanks gefilosofeer over meer macht en goede voornemens tot krachtiger optreden in de toekomst blijven de sluizen nog wel even open. Dat is een prettige steun in de rug voor aandelenmarkten die op basis van fundamentals toch wat voor de muziek uit zijn gaan lopen. Noch vanuit waardering, noch vanuit de winstontwikkeling verwacht ik de komende periode veel steun.