De mensheid staat dichterbij “singularity”, – het moment wanneer onze technologie intelligenter wordt dan wijzelf – dan de meesten onder ons denken. Dat schrijft auteur Mark Buchanan op Bloomberg.com.
Het beeld van robotten die het creëren van nieuwe technologieën en machines van de mens overnemen blijft voorlopig nog even science fiction, maar in de financiële wereld is het misschien al zo ver, denkt Buchanan. De flash crash van mei 2010 is daar het beste voorbeeld van. Het aandeel Procter & Gamble ging die dag tot 36 % lager, terwijl het aandeel Accenture werd herleid tot pennystock (aandelen die minder waard zijn dan één dollar). De Dow Jones verloor in luttele minuten meer dan 9 procent van zijn waarde. De paniek was enorm.
Buchanan, die fysicus is, verdiepte zich in de materie en vond dat de financiële markten erg onvoorspelbaar blijken wanneer enorm veel transacties tegelijkertijd plaatsvinden. Zo blijkt uit recent onderzoek dat er in de laatste vijf jaar meer dan 18.000 gevallen bekend zijn van markten die zich, binnen een tijdspanne van anderhalve seconde, minstens 10 keer omhoog of omlaag bewogen met een prijsschommeling van meer dan 0,8% als gevolg.
Waarom zijn die periodes van belang? Beslissingsnemers hebben minimum een seconde, of net iets minder, nodig om bewust een situatie te kunnen inschatten (Buchanan geeft het voorbeeld van schaakgrootmeesters). Betekenen die grote schommelingen die plaatsvinden op minder dan een seconde tijd dat het stadium is bereikt waarin mensen niet langer controleren wat er gebeurt? En moeten we die schommelingen dan zien als een soort van door robots geleide computertransacties?
Wiskundige studies tonen aan dat een van de meest fundamentele factoren die de marktdynamiek beïnvloedt de “dichtheid” van de markt is. Daarmee wordt niet zozeer het aantal acteurs bedoeld, maar eerder hun intellectueel en strategisch vermogen.
Fluctuaties op echte markten komen over het algemeen overeen met wiskundige modellen met een lage dichtheid. Een gezonde hoeveelheid deelnemers tracht op zulke markten op verschillende manieren geld te maken: op basis van verschillende tijdsschalen en met verschillende ideeën over de staat van de markt in het heden, de toekomst, etc..
Maar wanneer een markt een hogere dichtheid begint te kennen, dus, wanneer een grote hoeveelheid acteurs een relatief klein aantal opportuniteiten nastreven, en erg gelijkaardige strategieën gebruiken, ondergaat dat model een drastische wijziging. In zo’n schema wordt de markt blootgesteld aan wat “glitches” of “breuken” kunnen genoemd worden: plotse op- en neerwaartse schommelingen over tijdspannes van fracties van een seconde.
Volgens de fysicus Neil Johnson, die de wiskundige studies over marktgedrag leidde, zijn er aanvaardbare redenen om te denken dat huidige high-frequencymarkten dit stadium van hoge dichtheid hebben bereikt. Het aantal traders is erg hoog, en de winststrategieën zijn relatief simpel en gelijkaardig.
Studies als deze tonen aan dat er belangrijke inzichten kunnen worden gehaald uit simpele, adaptieve marktmodellen. De onmenselijk korte tijdsspannes waarop markttransacties plaatsvinden, leiden dus, wiskundig gezien en op natuurlijke wijze, tot frequente schommelingen binnen één enkele seconde.
Volgens Johnson begeven we ons in de richting van “een mens-machine fase, waarin mensen tijd hebben om informatie door te geven aan een ultrasnelle machine, waarna het de machine wordt die de prijs gaat bepalen.
Dat we daarbij een schemerzone betreden, maar vooral dat we dat doen zonder veel te weten over de potentiële gevaren, stemt tot nadenken, besluit Buchanan.
Buchanan is de auteur van The Social Atom: Why the Rich Get Richer, Cheaters Get Caught and Your Neighbor Usually Looks Like You.
Elke ochtend beleggingstips ontvangen? Meld u gratis aan voor Cashcow Daily!