Voor wie het wil zien: mogelijk is het economisch dieptepunt gepasseerd, kijkend naar de juiste indicatoren. Tegelijkertijd komen er nog sombere signalen uit Europa, vooral wat betreft de economische groei en de situatie van de reële economie. Ook Duitsland, de kurk waarop Europa nog dreef, begint tekenen van zwakheid te vertonen, met een toenemende werkloosheid en een productieafname van de maakindustrie. Dat concludeert Schroders-econoom Keith Wade. Een technische recessie ligt eind dit jaar in het verschiet. De verwachting is dan ook dat dit de ECB over de drempel zal helpen om in te zetten op verdere steunmaatregelen.
Voorzichtig optimisme: een einde aan de daling?
De meeste indicatoren laten nog een verdere economische afzwakking zien, maar wie kijkt naar de ontwikkeling van de cijfers, ziet dat de verslechtering mogelijk ten einde is. Met name de leading indicator van de OESO, de enige die zijn waarde heeft behouden tijdens dit economische nieuwe tijdperk van de credit crunch, laat een hoopvol begin van een positieve verandering zien. Ook de economic surprise indicatoren van de VS, de eurozone en de opkomende markten wijzen opwaarts.
Eurozone: de adem inhouden
September wordt cruciaal, met een aantal belangrijke gebeurtenissen. Op de dag van de Nederlandse verkiezingen spreekt ook het Duitse constitutionele hof zich uit over de steunmaatregelen van de ECB. Dat zal geen groot probleem worden, zo verwacht Schroders. Maar een werkelijk massaal interveniëren via nieuwe maatregelen is wel zorgelijk en zal voor Duitsland een niet te nemen obstakel vormen. De weg die de ECB de komende maanden zal gaan, is uiterst onzeker.
ECB: de markten luisteren al
De markten zijn weer in voor meer risicodragende beleggingen. Op de achtergrond speelt het idee dat de ECB zijn beleid zou hebben gewijzigd en vol voor steunmaatregelen wil gaan, inclusief absolute en onbeperkte steun van de staatsobligaties. De kortere obligaties hebben sterk gereageerd en de Spaanse rente is afgekomen. Het langer lopende papier heeft niet gereageerd, maar in ieder geval heeft dit de weg geopend waarop de overheden zich met kortere leningen kunnen financieren tegen een betere rentevoet.
Van Spanje naar Italië en de Grexit
Spanje zal naar verwachting eind dit jaar een bailout aanvragen en dus zou Europa instappen om via het ESM obligaties op te kopen. Als dat gebeurt, verschuift de aandacht van de markt automatisch naar Italië. De Europese polsstok is echter niet groot genoeg om ook Italië onderdak te bieden in een steunprogramma. Dit kan de Italiaanse staatsleningen onder druk zetten en er opnieuw toe leiden dat de ECB moet inspringen. Intussen is de Griekse premier bezig met een charmeoffensief in een poging minder hard te hoeven ingrijpen en dus meer (ca. 20 mrd) geld van de ondersteunde instanties te ontvangen.
Emerging markets: ruime politiek in China blijft bestaan
Voor wat betreft de situatie in China verwacht Schroders dat de ruimhartige monetaire politiek nog niet tot een einde hoeft te komen. Integendeel, er zijn veel nieuwe infrastructurele projecten aangekondigd in steden in heel China en dit zal de economische groei stimuleren. Verder aandacht voor Brazilië, Rusland en India.
Toegift: een praktische scenario-analyse op één pagina
In een praktische scenario-analyse zetten Wade en zijn collega’s op één pagina de zeven mogelijke uitkomsten op een rij (euro, fiscal cliff, China hard landing, oil shock etc), inclusief de waarschijnlijkheid, plus de gevolgen voor groei en inflatie.
Een korte samenvatting in het Engels van deze en andere punten die aan de orde komen
- Surveys, commodity prices and trade indicate that the soft patch continues
- Exports to the Eurozone continue to crater
- ECB talk has impacted bonds and may cut tail risk
- Global growth: no further downgrades for 2012 but growth will be sub-par in 2012 and 2013
- Risks are skewed toward deflation although there are upside scenarios for growth
- Macro data continues to deteriorate as core Eurozone also suffer
- Weak household and corporate demand is prompting job shedding across the Eurozone
- Germany appears to be running out of steam with leading indicators suggesting a sharp downturn in manufacturing output
- Event risk is high heading into September
- First there is the ruling from the German Constitutional Court on the ESM…
- …then Spain is expected to finalise the cost of its banking recapitalisation…
- …lastly, the Troika is due to report on Greek progress, which may not lead to a ?Grexit’ on this occasion, but we think will do next year.
- The turning point in Chinese activity is proving slower to come through
- Rise in soybean prices merits caution, but we expect inflation to remain low
- Signs of a turnaround in Brazil after very weak 2012 so far
- Russia is slowing, but has been resilient to the Eurozone crisis
- India is struggling with stagflation, facing both structural and cyclical challenges
![]()

