Waarderingen van aandelen en andere assets schieten door het dak. Koers/winstverhoudingen exploderen. Meer dan 40 keer de winst betalen voor een bedrijf met een technologische voorsprong als ASML is bedenkelijk. De koersniveaus voor aandelen als Adyen en Just Eat Takeaway zijn eveneens doorgeschoten.
Koersen ontstijgen niveaus die aannemelijk zijn op basis van waarderingen, dividendrendementen, groeiverwachtingen en waarde. Andere krachten zijn in de markt gekomen. Meningen en opinies van zolderkamerbeleggers zijn belangrijk geworden. Hun massa telt. Ze overschaduwen rationele modellen. Het is net als met sociale media. De veelal schreeuwerige rioolopinies plaatsen zich boven de waarden en normen van een samenleving; ze stellen zich boven de wet, op het gevaar af dat zij de wet gaan bepalen zoals in feite is gebeurd bij Shell met het afdwingen van een duurzamer gedrag.
Er gaan problemen ontstaan als waarderingen een andere grondslag hebben dan wat hoort. Eind vorige eeuw en in 2007 hebben we hetzelfde gezien. De top van 1999/2000 ontstond door de kooplust voor technologie. Winst was niet belangrijk, maar groei. Verlies werd als een investering in groei gezien. De top van 2007 werd veroorzaakt door de wijze waarop kredieten werden opgesplitst, hoe daar bundeltjes van werden gemaakt en hoe die aan de man werden gebracht.
Het is vrij aannemelijk om te verwachten dat een nieuwe beurskrach ook zal worden veroorzaakt door waarderingen. Maar wat zal de aanjager zijn? Een loonexplosie door een te lage werkloosheid; een sterke stijging van de inflatie door een tekort aan grondstoffen; een explosie van onwetende beleggers door de lage rente; een extreme koersval van de dollar om de VS in het centrum van de wereldmacht te houden; een versnippering van de wereld met een regulerende overheid of een regulerende kapitaalmarkt of komt het doordat gehypte markten als betaaldiensten, social media, gezondheid en technologie van hun voetstuk vallen.
Technologie is een echte winstmachine. ASML, Facebook en Microsoft zijn slecht enkele bedrijven in deze sector met een nettowinstmarge van rond de 30%. Apple heeft een opvallend ‘lage’ marge van 20%, wat vergelijkbaar is met de marge voor bedrijven in de healthsector als Pfizer en GlaxoSmithKline. En dat is veel vergeleken met de gevestigde namen als Ahold Delhaize, Aalberts en Unilever met de nettomarge van 2-10%.
Prijswapen
Verder valt op dat bedrijven met een hoge nettomarge veelal een hogere koers/winstverhouding hebben. Daar is iets voor te zeggen. De marge werkt als een katalysator in betere alsook in slechtere tijden, zoals dat hoort bij een katalysator die een proces kan versnellen of vertragen. Een waarderingscrisis zal ontstaan als de techsector de winstmarge zal zien halveren. Ondenkbaar? Absoluut niet, omdat bij een toename van de concurrentie bedrijven vaak naar het prijswapen grijpen. Daarom heeft Ahold Delhaize een winstmarge van slechts 2%. De crackdown van de techsector is een groot gevaar voor de marge. Wereldwijd wordt de sector aangepakt met onder meer boetes. Opsplitsingen lijken onvermijdelijk. Misbruik van data en machtsposities zijn niet zonder gevolgen. Het zijn allemaal bedreigingen voor de waardering van aandelen.
Deze Eddytorial is begin augustus geplaatst in The e-Asset.
Elke ochtend beleggingstips ontvangen? Meld u gratis aan voor Cashcow Daily!