Beleggers wachtten in spanning de resultaten af van de samenkomst van Europese staatsleiders deze week en hoopten dat zij beter zicht zouden geven op de toekomstperspectieven van de eurozone.De Europese aandelenmarkten kelderden toen de geplande voorstellen voor meer integratie uitlekten en maken sindsdien grotendeels pas op de plaats.De Spaanse en Italiaanse obligatierente steeg, maar bleef onder de niveaus die we eerder deze maand zagen.Laaggespannen verwachtingen voor de top kunnen het dalingspotentieel beperken maar gelet op de huidige nervositeit op de markten is dat volgens ons verre van zeker.
In de aanloop van de topbijeenkomst was de discussie vooral gericht op een plan van de voorzitter van de Europese Raad dat vier bouwstenen omvat:
· Een geïntegreerd financieel kader (ook bekend als de bankunie) met onder meer supervisie van de banken op Europees niveau en gemeenschappelijke mechanismen om de liquidatie van banken met betalingsmoeilijkheden te vergemakkelijken en om deposito’s van klanten te waarborgen
· Een geïntegreerd begrotingskader met onder meer een gecoördineerd begrotingsbeleid, een gezamenlijke besluitvorming en stappen in de richting van gemeenschappelijke schuldemissies
· Een geïntegreerd economisch kader om de groei, de werkgelegenheid en de concurrentiekracht te bevorderen
· De democratische legitimiteit en aansprakelijkheid verzekeren.
Onder meer de volgende groeimaatregelen zullen op tafel liggen:
· Door de EU gewaarborgde projectobligaties om investeringen in infrastructuur te financieren
· Een kapitaalverhoging door de EIB
· Extra investeringen uit de structurele fondsen van de EU.
De voorstellen brengen volgens ons uitkomst in een aantal van de dringende tekortkomingen van de eurozone:
· Een bankunie kan de banden tussen zwakke staten en hun zwakke banksectoren doorbreken en kapitaalvlucht uit zwakkere lidstaten helpen voorkomen
· Het economische beleid integreren kan de problemen met het concurrentievermogen aanpakken
· Een geïntegreerd begrotingskader moet de EU indekken tegen budgettaire problemen.
Maar of die brede plannen de markten inderdaad kunnen bedaren, valt nog af te wachten. Bovendien bestaat er geen politieke consensus tussen de landen die voorstander zijn van een gezamenlijk beleid of gemeenschappelijke schuldemissies zonder de nationale soevereiniteit op te geven en landen die eerst strakke regels en garanties willen zien. De voorgestelde groeimaatregelen hebben volgens ons een beperkt bereik.
De economische cijfers vielen voor het merendeel tegen. Het aantal aanvragen voor een eerste werkloosheidsuitkering in de VS bleef de laatste weken hoog en wijst niet op een significante verbetering van de arbeidsmarkt. De voorlopende economische indicatoren van de Conference Board en van de Chicago Fed National Activity daalden wat op een bescheiden positieve groei wijst. Maar de verkoop van nieuwe huizen in de VS bevestigde volgens ons dat de huizenmarkt langzaam herstelt. De ?S&P/Case-Shiller’-index van de huizenprijzen steeg voor de derde maand op rij.
In Duitsland daalde de Ifo-index en de prognoses stellen nu een baisse in het vooruitzicht. De index bevestigde dus dat zelfs de Duitse economie niet immuun is voor recessies in andere lidstaten van de eurozone en voor de groeivertraging in de VS en Azië.
In Nederland groeide het bbp in het eerste kwartaal, geruggensteund door meer overheidsuitgaven voor gezondheidszorg en een vlakke consumptie. De economie verkeert niet langer in een recessie, maar de verwachtingen gaan wel uit van een in het beste geval lage groei en eventueel zelfs een nieuwe krimp. Het vertrouwen staat op een laag pitje: de werkloosheid neemt toe en de koopkracht daalt, deels als gevolg van de bezuinigingsmaatregelen.
China trok de aandacht met een andermaal vrij zwakke stand van de HSBC-inkoopmanagersindex van de verwerkende industrie. Dat wijst niet op een krimp in de verwerkende sector, maar het toont wel aan dat de groei onder druk staat. Wij verwachten dat de overheden zolang de zwakte aanhoudt het monetaire beleid zullen blijven versoepelen of de economie fiscaal zullen ondersteunen.
Door: Joost van Leenders, beleggingsspecialist – allocatie & strategie, BNP Paribas