In de financiële markten was het begin van 2013 er een van uitersten. Enerzijds was het optimisme onder beleggers hoog en de aandelenvolatiliteit laag, wat erop wijst dat beleggers weinig risico’s zien. Anderzijds stonden de valutamarkten in brand en werd de “crisis” weer breed uitgemeten in de media. Hoe kan dat? Zijn de problemen inderdaad allemaal opgelost? Of hebben beleggers te lang naar het slaapliedje van de centrale banken geluisterd?
In 2011 en 2012 hebben centrale banken wereldwijd het risico op een systeemcrisis sterk teruggedrongen. De meest agressieve onder hen hebben zelfs een zekere mate van groei weten te bewerkstelligen. Daar zijn ze recentelijk zo succesvol in geweest dat een onschuldige toeschouwer zou kunnen denken dat de wereld er prima voor staat. Beleggers in aandelen hebben kennelijk zo lang naar het slaapliedje van de draaiende geldpersen geluisterd dat ze nog maar weinig risico’s zien. En dat is ook begrijpelijk, omdat de centrale banken niet alleen voor stabiliteit hebben gezorgd, maar ook de rentevoeten zo ver hebben verlaagd dat beleggers bijna worden gedwongen om op zoek te gaan naar hoger renderende vermogenssoorten.
Gelukkig
?Gelukkig’ hebben we de media om ons eraan te herinneren dat Europa zich nog steeds in een crisis bevindt. Voor de media is goed nieuws geen nieuws, zoals ik door de jaren heen heb gemerkt wanneer mijn columns verschenen. Columns met een negatieve toon werden door de Europese media doorgaans eerder aangehaald dan columns waarin een zonniger beeld van de wereld werd geschetst. Het consumentenvertrouwen lijdt wellicht onder die negatieve berichtgeving, maar beleggers lijken zich daar minder van aan te trekken. Die kijken inmiddels alweer over de grenzen van Europa heen naar de wereldeconomie als geheel, een speelveld waarin de acties van centrale banken van cruciaal belang blijven.
Hoe cruciaal deze acties zijn, werd weer eens duidelijk in januari. Na de succesvolle stabilisatieoperatie van de afgelopen jaren is de blik nu weer stevig gericht op groei. En het vergroten van de uitvoer door een depreciatie van de munt wordt gezien als de meest directe route om die groei te bereiken. In januari verloor de Japanse yen bijna 9% ten opzichte van de euro! Het pond sterling verloor 6% en de Amerikaanse dollar 3%. Dat is voornamelijk gebeurd omdat de centrale banken van deze landen de geldpers sneller laten draaien dan de ECB. Veel sneller. Voor Japan vormt dit een duidelijke breuk met het verleden, in een laatste poging om de deflatoire spiraal te doorbreken waar het land al zo lang onder gebukt gaat. Voor de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk is het ?business as usual’.
Japan populair
De keerzijde van deze medaille is dat de ECB, de centrale bank die haar balans minder snel heeft vergroot dan andere, monetair beleid moet voeren in een regio die nauwelijks groeit en waarvan nu ook de munt te sterk dreigt te worden. Als deze trend zich voortzet, zal de ECB zich mogelijk gedwongen zien om de rente nog verder te verlagen en/of minder conservatief met de geldpers om te springen.
Wat betekent dit voor beleggers? In de eerste plaats zal de korte rente in de eurozone zeer laag blijven en misschien zelfs nog verder dalen. In de tweede plaats is de waarderingssteun voor aandelen door de krachtige rally enigszins afgebrokkeld, zeker in de VS. Een verdere stijging zal mogelijk een moeizamere aangelegenheid worden, mede gezien de bescheiden winstvooruitzichten. We zijn nog steeds positief gestemd voor aandelen, maar met minder overtuiging dan in de afgelopen maanden. En ten derde kan geconstateerd worden dat financiële markten nog steeds in belangrijke mate beïnvloed worden door acties van centrale banken. In dat kader zou Japan wel eens voor het populairste ?slaapliedje’ van 2013 kunnen zorgen.
Door: Ad van Tiggelen, senior strategist ING Investment Management
