De Europese beurzen hebben de afgelopen maanden een sterke draai naar boven laten zien. Na een lange periode van pessimisme, aangevoerd door een evenredig lange rij van onheilsprofeten, is opeens sprake van optimisme in de financiële wereld.
Door de hoge mate van onzekerheid over de vooruitzichten voor de economie hebben veel particuliere beleggers de beurs de rug toegekeerd. De spaartegoeden zijn daardoor behoorlijk in omvang toegenomen. Voor deze categorie beleggers is het niet makkelijk om weer aan de aankoopzijde te opereren. Vaak is op lage niveaus verkocht en moet een psychologische drempel worden overwonnen.
Strategie 1: Buy the winner’s
Een ?koop de winnaars’-strategie is vooral populair bij beleggers die kiezen voor beleggingsfondsen, trackers en etf’s (exchange-traded funds). Door te selecteren op fondsen met de grootste percentuele stijging over een wat langere periode ( vaak 3 en 5 jaar), wordt dan een keuze gemaakt door te kijken in de achteruitkijkspiegel. Of de aldus gekozen fondsen het ook de komende 3 tot 5 jaar uitzonderlijk goed zullen doen is, op basis van dergelijke ranglijsten, niet vast te stellen. In de praktijk worden vooral beleggingsfondsen geselecteerd die een hele smalle focus hebben. Bij dit soort fondsen wordt dan belegd in één land, één sector of één thema. Als voorbeeld het JPM Eastern Europe Equity Fund. Begin 2008 kreeg dit fonds de IEX Lipper Award en prijkte het bovenaan in een lijst van ?de allerbeste beleggingsfondsen in Nederland’. Wie nu de resultaten opzoekt over geheel 2008 ziet daar een min prijken van 71,84%. Een nogal afwijkende waarde ten opzichte van de plus van 29,53% uit 2007. Met deze vergelijking wil ik absoluut niet de prestaties van de fondsmanager bekritiseren. De aandelenmarkten voor de regio waarin het fonds haar vermogen had ondergebracht presteerden dat jaar ongekend slecht. Ten opzichte van de benchmark (de MSCI Eastern Europe Index) was de performance slechts marginaal slechter. De index daalde namelijk met 66,42%.
Strategie 2: Buy the losers
De ?koop de verliezers’-strategie is eveneens populair bij sommige beleggers. Juist in tijden dat koersen duidelijk zijn gestegen wordt naar koopjes gezocht. De aandelen die het meest zijn achtergebleven ten opzichte van het gemiddelde, mogen zich dan opeens in de warme belangstelling koesteren van de terugkerende belegger. Wat de koper zich blijkbaar niet wenst te realiseren is dat er vaak een reden is waarom een specifiek aandeel het slecht doet. Als de periode vanaf 2008 als uitgangspunt wordt genomen voor de selectie van grootste dalers van de Nederlandse beurs, dan zou gekocht moeten worden in namen als Spijker, Vivenda en Pharming. Sinds 1 januari 2009 is meer dan 90% van de waarde van deze aandelen in rook opgegaan. De prestaties van deze fondsen vanaf 1 januari zijn: Spijker -/-76%, Vivenda +16% en Pharming -/-46%. Geen prestaties waarmee de AEX (+9%) overtroffen kunnen worden.
Zwakste schakel
Het blindelings vertrouwen op door computers gegenereerde overzichten van de sterkste dalers/sterkste stijgers, hoogste dividendfondsen, hoogste boekwaarde-aandelen, et cetera, is beslist niet de oplossing. Dat er zo veel van dit soort lijsten in omloop zijn is niet verwonderlijk. De samenstelling kan worden overgelaten aan een goedkope computer. Als dan vervolgens de resultaten tegenvallen komt dat doordat de belegger voor het verkeerde lijstje heeft gekozen. De oplossing van dit probleem is niet eenvoudig. De belegger moet proberen om emotieloos zelf een mening te vormen over prestaties uit het verleden en kansen voor de toekomst. Dat vereist een zeker vertrouwen in eigen kunnen of vertrouwen in een adviseur of beheerder.
Door: Fred van Deijck, senior vermogensbeheerder Bustelburg Effectenkantoor
