In Europa levert beleggen momenteel niet veel op. In de Verenigde Staten gaat dit vooralsnog beter, maar daar hebben ze hun (schuld)problemen over de presidentsverkiezingen heen getild. Eind dit jaar zullen de zorgen om de grote schuld van de Verenigde Staten in alle hevigheid terugkeren op de beurzen. Waarheen dan met de beleggingen?
Met de toenemende onzekerheid zijn beleggers op zoek naar alternatieve beleggingsmogelijkheden. Net als Mark Mobius (specialist opkomende markten van Franklin Templeton) zou men het eens met een deel van de middelen in Afrika ten zuiden van de Sahara moeten proberen. Kortom belegger, ga eens op safari!
Het lijkt me voor zich spreken dat een belegging in deze landen niet als nieuwe vluchthaven moet worden gezien. Beleggen in Afrika is gewoon hoog risico. Het risico van politieke onrust, volksoproer, hoge inflatie, corruptie en valutaschommelingen zijn in veel gevallen nog steeds eerder regel dan uitzondering. De effectenbeurzen in deze landen zijn vaak klein, kennen een beperkt toezicht en zijn slechts een paar uur per dag of week open. Als er al gehandeld kan worden, is dit voor ons westerlingen vaak kostbaar. Maar, kansen zijn er natuurlijk ook. Het betreft landen met een rijk bezit aan grondstoffen en een grote, jonge en goedkope arbeidspopulatie. Bovendien ontstaat er in deze landen door de groeiende economie een middenklasse die meer te besteden heeft en daardoor flink consumeert.
Groeilanden
Het Afrikaanse continent heeft veel interesse van de BRIC-landen China en India. Deze landen beschikken zelf niet over de grote hoeveelheden grondstoffen die zij nodig hebben voor hun eigen consumptie, industrie en infrastructuur. Daarom komen zij die grondstoffen graag ophalen in Afrika. In ruil daarvoor leggen ze in Afrika de benodigde infrastructuur (elektriciteit, mobiele netwerken, havens, wegen en luchthavens) aan. Dit geeft de Afrikaanse landen een economische boost. Volgens The Economist waren 6 van de 10 meest groeiende economieën tussen 2001 en 2010 Afrikaanse landen, met groeicijfers tussen de 7,6 en 11,1%. Volgens de Wereldbank staat Afrika aan de vooravond van de ontwikkeling die India en China de afgelopen twintig jaar hebben doorgemaakt.
Nigeria wordt wel het vijfde BRIC-land genoemd. Het is met 150 miljoen inwoners het volkrijkste land van het continent. Nigerianen blijken veel ondernemender te zijn dan andere Afrikanen. Er is dan ook geen ander land in Afrika dat zoveel in het buitenland investeert als Nigeria. Met een BNP van 239 miljard dollar (IMF, 2011) loopt Nigeria snel in op de grootste economie van het continent, Zuid-Afrika (BNP 408 miljard dollar). Hoewel grondstoffen in Afrika voor ongeveer een kwart van de groei verantwoordelijk zijn, zijn de economieën van Afrikaanse landen voldoende divers. Ook andere sectoren groeien flink. Hierbij valt te denken aan transport, telecommunicatie, financiële dienstverlening (banken), bouw (cement) en voeding (koffie, thee en bier). Ook het ambtenarenkorps groeit gestaag, maar dat is voor de belegger minder interessant.
Afrika voelt recessie
Diverse analisten dachten eerder dat de beurzen in Afrika geen last zouden hebben van de malaise op de westerse financiële markten. Inmiddels is duidelijk dat dit wel degelijk het geval is. Net als bijvoorbeeld China en Brazilië staan ook bij Afrikaanse bedrijven de (grondstof)exporten naar Europa en de Verenigde Staten onder druk vanwege de (dreigende) recessie daar. Beleggen in Afrika doe je echter niet voor winst op de korte termijn, maar om te profiteren van trends op de lange termijn. De voortgaande ontwikkelingen in Afrika zijn stevig en laten zich niet zomaar stoppen.
Beleggingsmogelijkheden zijn er voor particuliere beleggers niet al te veel. Natuurlijk zijn er wat beleggingsfondsen, maar de kosten hiervan zijn vrij hoog. Het meest eenvoudig is het om Exchanged Traded Funds (trackers) te kopen zoals Market Vectors Africa Index (van Van Eck Securities Corp. uit de Verenigde Staten). In deze tracker zijn ook Noord-Afrikaanse bedrijven opgenomen.
Door: Martine Hafkamp, Fintessa Vermogensbeheer