De juichverhalen over een herstel van de Amerikaanse economie worden niet gestaafd door voorbeelden uit de praktijk. In veel sectoren is de recessie nog lang niet over.
Mijn zwager is net teruggekeerd van een familiebezoek in New York en vertelt van een bijzonder voorval op Manhattan. Hij wordt er aangesproken door een keurig geklede en vriendelijke Amerikaan. ‘Kan ik een sigaretje van u kopen?’ vraagt de Amerikaan. ‘Ik geef u 50 cent.’ Wat blijkt? Sigaretten zijn overal duur, dus ook in Amerika. Maar enkele sigaretjes kunnen niet worden gekocht. Behalve op straat. Recessie over?
In Nashville worden tentenkampen ingericht voor dakloze inwoners van de stad. Veel mensen hebben zelfs geen geld meer voor een caravan op een van de trailerparken. Dat soort parken springt als paddenstoelen uit de grond. Recessie over?
Eén op de negen Amerikanen leeft op of onder de armoedegrens. Iedereen kent wel iemand die het goed had, maar de afgrond in is gegleden. De rest leeft op voedsel- en kortingsbonnen. Het aantal gaarkeukens is enorm gestegen. Recessie over?
Pensioenen op springen
Van de Amerikanen is 10% momenteel werkloos, maar het echte cijfer ligt dichter bij de 16%. Die Amerikanen die nog wel werk hebben leveren tijd in én nemen genoegen met lagere uurlonen. Bij werkloosheid blijkt 34% van de ontslagen werknemers slechts over één week spaargeld te beschikken. Dat de Amerikaanse pensioenen op springen staan is welbekend. De luxe van een pensioen -hoe laag ook- is slechts voor weinigen weggelegd. Velen kijken ook nog eens aan tegen een almaar oplopende hypotheekschuld vanwege de voortdurende daling van de huizenprijzen. Van 40% is het eigen huis inmiddels minder waard dan de hypotheek. Recessie over?
De oorlogen in Irak en Afghanistan blijven geldverslindend, maar houden soldaten wel aan het werk. Het materiaal dat nodig is om de boel draaiende te houden zorgt voor torenhoge overheidsuitgaven. Ja, er wordt door het Amerikaanse ministerie van Defensie heel wat geshopt. Uiteraard met behulp van geleend geld. Recessie over?
Van één klinkend succes is wel sprake. Het ‘Cash for Clunkers’ programma verleidde iedereen om naar de autodealer te gaan en de bestaande benzineslurper in te ruilen voor een zuiniger versie. Net als wij en onze Duitse buren herkennen Amerikanen een goede deal als die zich aandient en dit is er één. De rekening gaat naar de overheid. Die betaalt laat en met geleend geld. Recessie over?
Wereldvertrouwen
En onze New Yorker die een sigaretje bietst? Die ziet alleen maar lege kantoren en winkelpanden om zich heen. Heel Park Avenue staat te huur of te koop. Net als Fifth Avenue. De panden zijn waard wat de gek ervoor geeft. Ondertussen zetten de wereldwijde beurzen hun indrukwekkende opmars voort en is Ben Bernanke voorgedragen voor herbenoeming als voorzitter van de Fed. Hij wordt alom geprezen als visionaire redder van de wereld. Veel meer dan massieve hoeveelheden geld in het systeem pompen heeft hij echter niet gedaan en wie vraagt zich momenteel niet af wat daarvan de gevolgen zullen zijn?
Sputteren of nieuwe start?
Kunnen enorme (private) schulden worden weggetoverd als er enorme (publieke) schulden bijkomen? Moeten wij burgers eens proberen. Schuld met schuld afbetalen? Moet je kijken wat er gebeurt. Toch is het Bernanke gelukt om het wereldvertrouwen in de economie terug te brengen en dat heeft hij knap gedaan. Want alles draait om vertrouwen. De verwachting van velen dat het hele zaakje direct na de zomer verder zou instorten is niet uitgekomen. Hijgend en piepend laat de economische motor blijken nog in leven te zijn. De vraag blijft of het om een beetje sputteren gaat of om een nieuwe start.