Banken zullen moeten voldoen aan strengere kapitaaleisen. Dat brengt kosten met zich mee. De overheid kan die kosten verminderen door dividenden in te perken of de banken te verplichten aandelen uit te geven.
Dat stelt het Centraal Plan Bureau (CPB) in een studie. Enige tijd geleden is een akkoord bereikt over nieuwe regels voor banken. De kern van dit akkoord wordt Basel III genoemd en houdt in dat banken meer geld in kas moeten houden tegenover hun uitstaande beleggingen. Dat is nu 2%, maar dat moet naar 7%. De regels worden vanaf 2013 tot 2019 beetje bij beetje ingevoerd.
Dat betekent dat veel banken hun winsten niet meer uitkeren omdat het kapitaal dient te worden opgehoogd. Ook zullen banken naar alle waarschijnlijkheid veel meer aandelen gaan uitgeven om aan de strengere kapitaaleisen te kunnen voldoen.
Vermogen
Sommige banken claimen dat het aanhouden van meer eigen vermogen op de lange termijn gaat leiden tot veel hogere financieringskosten. De onderzoekers van het CPB spreken dat tegen. Een bank met meer eigen vermogen betaalt voor dat eigen vermogen een lagere vergoeding aan zijn financiers. Hoger eigen vermogen is minder risicovol, waardoor financiers met een lagere vergoeding genoegen nemen.
De onderzoekers wijzen erop dat er daarnaast ook maatschappelijke opbrengsten zijn. Als banken hogere eigen vermogens aanhouden, is de kans op een bankencrisis lager. Zoals de financiële crisis heeft aangetoond, is zo’n bankencrisis maatschappelijk erg kostbaar. Wel zijn op korte termijn aanpassingskosten verbonden aan het ophogen van de eigen vermogens. Banken kunnen aan de nieuwe eisen voldoen door nieuwe aandelen uit te geven, maar kiezen in de praktijk eerder voor verhoging van leenrentes of vermindering van kredietverlening. Dat is slecht voor de economie en daarom maatschappelijk kostbaar.
Kosten en baten
De overheid kan deze aanpassingskosten verkleinen door de invoeringstermijn van Basel III te verlengen. Dan kunnen banken hun winst gebruiken om aan de hogere kapitaaleisen te voldoen. Dat moet dan echter wel gepaard gaan met een inperking van de mogelijkheden voor banken om dividend uit te keren aan hun aandeelhouders. Een andere mogelijkheid is dat de staat de banken verplicht aandelen uit te geven. Dit gaat weliswaar ten koste van bestaande aandeelhouders, maar daartegenover staan maatschappelijke baten in de vorm van een verminderde kans op faillissementen, een kleinere kans dat de overheid moet bijspringen, en geen schadelijke verhoging van leenrentes of inperking van krediet. Maatschappelijk gezien wegen deze baten ruimschoots op tegen de particuliere kosten.
Elke ochtend beleggingstips ontvangen? Meld u gratis aan voor Cashcow Daily!