Het toenemende optimisme over de economische groei doet de vraag rijzen of lange rentes nu niet irrationeel laag zijn en of hier sprake is van een zoveelste zeepbel. Waarschijnlijk niet.
Want ondanks zijn opmerkelijk optimisme heeft Trichet te kennen gegeven dat de buitengewone maatregelen tot steun van het bankwezen in elk geval tot na de jaarultimo worden gehandhaafd. Renteverhoging staat evenmin op de agenda. Het monetaire beleid blijft dus aanhoudend ruim en aanhoudend zeer lage korte rentes rechtvaardigen ook lage obligatierentes.
Na een reeks tegenvallende macrocijfers voor de Amerikaanse economie en toenemende zorgen over de Chinese economie werd het in augustus duidelijk dat de wereldeconomie een zwakkere tweede helft van 2010 zou gaan doormaken.
De vrees voor een historisch gezien ongebruikelijke ‘dubbele dip’ nam toe. Onder die omstandigheden is het niet verwonderlijk dat lange rentes die sinds mei van dit jaar een zijwaarts patroon lieten zien, hun daling hervatten. Daarmee werden historische dieptes bereikt. Het wordt heel moeilijk, zo niet onmogelijk, historische precedenten te zoeken van de huidige lange rentes. De Nederlandse tienjaars bereikte een (voorlopig?) dieptepunt op 2,3%. De dertigjaars tikte 2,7% af. En dat terwijl de Nederlandse inflatie in juli nog altijd 1,6% op jaarbasis bedroeg en de Eurolandinflatie 1,7%. Inmiddels is de rente weer wat opgeveerd omdat het inmiddels duidelijk is geworden dat het met die dubbele dip zo’n vaart niet loopt.
Verrassend sterk
De onverwachte stijging van het Amerikaanse producentenvertrouwen in augustus geeft vertrouwen. Ondanks alle publiciteit van het tegendeel houdt de Amerikaanse consument zich goed en dat maakt het inmiddels al bijna technisch onmogelijk voor het Amerikaanse Bruto Binnenlands Product om in het derde kwartaal een krimp te laten zien.
In China daalde de vrees voor een te forse afkoeling na de publicatie van de inkoopmanagersindex, die net als in de Verenigde Staten een onverwachte stijging liet zien. India groeide in het tweede kwartaal verrassend sterk met 8,8% en laat dus een versnelling zien. Bovendien zorgt de meevallende moesson voor lagere voedselprijzen waardoor het hoofdpijndossier van de Indiase economie, de inflatie, voorlopig in een bureaula kan verdwijnen. In Brazilië vielen de inflatiecijfers trouwens ook mee. Daarmee is de eerder gevreesde forse algemene monetaire verkrapping in opkomende markten van de baan.
Europa liet een verrassend sterk tweede kwartaal zien onder aanvoering van Duitsland, waarvan de regering inmiddels van een groei van 3% uitgaat. Zelfs de president van de ECB, Jean-Claude Trichet, die beroepshalve naar somberheid (of ‘realisme’ zo u wilt) neigt, heeft de mogelijkheid van een ‘dubbele dip’ van tafel geveegd. De wereldeconomie zal in de tweede jaarhelft vertragen, maar een dubbele dip is onwaarschijnlijk geworden.
Onorthodox
Dit toenemende optimisme over de groei doet de vraag rijzen of lange rentes nu niet irrationeel laag zijn en of hier sprake is van een zoveelste zeepbel. Waarschijnlijk niet! Want ondanks zijn opmerkelijk optimisme heeft Trichet te kennen gegeven dat de buitengewone maatregelen tot steun van het bankwezen in elk geval tot na de jaarultimo worden gehandhaafd. Renteverhoging staat evenmin op de agenda. Het monetaire beleid blijft dus aanhoudend ruim en aanhoudend zeer lage korte rentes rechtvaardigen ook lage obligatierentes.
Een bijzondere factor voor Euroland is de chronische schuldencrisis die extra kapitaal naar veilige havens zoals Duitsland en Nederland heeft gedreven. De zuidelijke periferie en Ierland gaan een moeilijke herfst tegemoet, risicopremies tenderen naar uitlopen en de behoefte aan veilige havens zal nog wel even blijven.
Het monetaire beeld is in de Verenigde Staten niet veel anders. Daar heeft de voorzitter van de Fed, Ben Bernanke, trouwens nog een aantal onorthodoxe nieuwe mogelijke maatregelen op een rijtje gezet, die genomen kunnen worden indien de conjunctuur zou verflauwen. Dit scenario geeft eveneens steun aan de obligatiemarkt. Japan is in de greep van weliswaar bescheiden maar nog steeds toenemende deflatie. De tienjaars rente ligt daar rond de 1%. Van een zeepbel kunnen we daarom niet spreken.
Niettemin is er uiteraard ruimte voor hogere rentes indien de wereldeconomie een duidelijk herstel laat zien, aandelenmarkten niet langer zijwaarts gaan en renteverhogingen in de ontwikkelde wereld op de agenda komen te staan. Voor de Verenigde Staten gaat de markt uit van een eerste rentestap van 25 basispunten tegen het einde van volgend jaar. Hoewel grappig genoeg vrijwel elke marktvorser hogere lange rentes op een termijn van twaalf maanden voorziet, kunnen lage rentes wel even aanhouden.
Door: Léon Cornelissen, senior strategist Robeco