Het angstige gevoel neemt toe dat China aan de vooravond staat van het knappen van een bubble. De pessimisten baseren zich op de sterke stijging van de kredietverlening, die het afgelopen jaar is gestegen tot 120% van het bnp.
“Maar de ervaring leert dat er pas een bubble zal ontstaan nadat gedurende drie tot zes jaar de geldhoeveelheid sterk is gestegen,” zo zegt fondsmanager Ian Hargreaves van Invesco. Volgens zijn berekeningen steeg de kredietverlening in 2003 bijna even sterk als het afgelopen jaar, waarna het daalde tot beneden de 100% in 2008. In dezelfde periode daalde de koers-winstverhouding op de Chinese aandelenmarkt van 15 naar 9. In 2008 werd weer 18 keer de winst betaald en inmiddels is de waardering afgezakt naar 12,9. “In het algemeen wordt de markt gewaardeerd tussen 11 en 15 keer de winst.”
Vastgoedprijzen
Hargreaves is totaal niet bang voor het knappen van een bubble op de vastgoedmarkt. ‘Daarvoor zijn de verschillen met het Westen te groot. Vanaf begin deze eeuw zijn de prijzen van vastgoed in de VS 40% sterker gestegen dan het inkomen, maar door de daling van de huizenprijs is dat nu nog maar 20%. In Engeland is de huizenprijs in de periode 2000/2007 bijna 85% sterker gestegen dan het inkomen. Na een dipje heeft deze indicator zich alweer hersteld tot bijna het oude niveau. Volgens Hargreaves is de situatie in China heel anders en wijst niets op een bubble. Integendeel zelfs, want sinds begin deze eeuw zijn de lonen sterker gestegen dan de vastgoedprijzen. Deze blijven 35% achter op de ontwikkeling van het inkomen.
Chinese bestedingen
John Greenwood, chef-econoom van Invesco, ziet wel dat de geldhoeveelheid beduidend sterker stijgt dan de inflatie, maar de groei van beide cijfers is nog niet zo sterk als voor de Aziëcrisis. “Monetair is sprake van een groeiend risico voor een bubble”, zo meent hij. De Chinezen willen consumeren en als naar de grafieken voor de wat langere termijn wordt gekeken, hoeft niet te worden geklaagd over de groei van de binnenlandse bestedingen. In de periode januari 2007 tot en met oktober 2009 stegen de winkelverkopen in China met 70% (in de laatste zes maanden steeg de index met bijna 30 procentpunten) en daalden die in de VS met 10%. De autoverkoop daalde in de afgelopen 4 jaar in de VS van 18 miljoen naar 10,5 miljoen terwijl in China, waar nauwelijks oude auto’s rondrijden, de verkoop steeg van 5 miljoen tot 20 miljoen op jaarbasis, dus het vijfvoudige.
Knagende honger
Inmiddels is China de op één na grootste consumentenmarkt ter wereld met een omvang van 4.000 miljoen dollar, tegen 10.000 miljoen dollar in de VS. Die knagende honger naar consumptie, die dubbelcijferig zal blijven groeien, zou weleens een bedreiging kunnen gaan vormen voor de spaarquote en daarmee de financiering van de Chinese groei. Het is waarschijnlijk niet voor niets dat fondsmanager Maggie Lee denkt dat de overheid 8 miljard dollar in de periode 2010/2020 zal uitgeven aan infrastructuur. Dat is het achtvoudige van wat men dacht uit te geven voor de periode 2006/2010. Zo blijft het vliegwiel wel draaien. Ongeveer de helft van de verwachte uitgaven voor de komende 10 jaar gaat richting energie en daarvan is circa driekwart bestemd voor nieuwe energiecentrales. En zolang investeringen niet dienen ter vervanging zal het een positief effect hebben op de economie.