zaamheid een onlosmakelijk onderdeel
van de strategie geworden. "Duurzaam
Haaren. "En we willen er voor gaan betalen.
Steeds meer bedrijven stellen eisen aan hun
leveranciers; ze moeten verantwoord bezig zijn,
wagens." Van Haaren zegt dat economische
groei op duurzame wijze moet gaan. "De nieu-
we generatie accepteert het niet meer als het
niet gebeurt." Bedrijven die hierin niet meegaan
"prijzen zich uit de markt". Het is moeilijk een
waarde toe te kennen aan duurzaam. "Ja, dat is
lastig. Het verhoogt natuurlijk wel het welzijn.
Maar het kan ook de kosten verlagen. Zo heb ik
laatst een recreatiepark bezocht waar de toilet-
ten met grondwater worden doorgespoeld. De
bruinige kleur daarvan werd pas door de bezoe-
kers in dank afgenomen nadat de eigenaar het
effect op het milieu had uitgelegd. Daarnaast
leverde het gebruik van grondwater hem een
kostenbesparing op", aldus Van Haaren. Wereld-
opkomst zijn auto's die zich elektrisch of hybri-
de voortbewegen. China wil groot worden op
he gebied van elektrische auto's om de enorme
vervuiling van bussen, vrachtwagens en auto's
te verminderen. In Nederland en elders in Euro-
pa gaat dat stapje voor stapje. "Het zou mij niets
verbazen als opkomende economieën een stap
overslaan. Bij auto's zie je steeds meer dat het
niet om de auto zelf gaat, maar dat een concept
wordt verkocht om van A naar B te gaan."
Ook in andere sectoren zijn er volop ontwik-
kelingen. Volgens Van Haaren zie je dat er in
de transportsector beter wordt gepland met als
gevolg minder vervoersbewegingen. De bouw is
nog vrij conservatief. "De marges staan onder
druk en daardoor wordt weinig aan duurzaam
gedaan. Regelgeving is daarom belangrijk; zo
kan duurzaam bouwen worden afgedwongen.
In Duitsland is men wat verder dan in Neder-
land. In de detailhandel zie je dat er steeds meer
wordt gekeken of er wel op een verantwoor-
de manier wordt geproduceerd. Bij de krediet-
verlening kijken wij naar dat soort van zaken."
Bedrijven zijn allemaal bezig met het thema
duurzaam. Voor vermogensbeheerders en insti-
tutionele beleggers is het nog lastig om duur-
zaamheid te integreren in het beleggingspro-
ces. Hans van Haaren is ervan overtuigd dat
over 10 tot 15 jaar "duurzaam zal zijn geïnte-
greerd zijn in productieprocessen; het gaat de
zeggen: groen is poen. Je ziet ook dat de consu-
ment steeds verder in de bedrijfskolom omhoog
kruipt. De macht van de consument neemt toe.
Via de sociale media kunnen ze in no time een
merk de grond in boren." En wellicht is dit alle-
maal een logisch gevolg van de ontwikkeling van
een aanbod- naar een vraageconomie, waaraan
internet en andere vormen van informatietech-
nologie ten grondslag liggen. Die ontwikkeling
is ruim een decennium geleden ingezet.
mobiliteit, voeding;
· Toenemende klimaatproblematiek, tekort aan
duurzame en verantwoorde producten.
norm, de oude (conventionele) productiemetho-
de wordt steeds minder geaccepteerd.