proces, wat het gevolg zou zijn van een reeks
onvoorspelbare, discretionaire maatregelen.
Uit dit soort voorstellen spreekt uiteraard een
groot vertrouwen in het evenwichtsherstel-
lend vermogen van de rest van de economie.
Maar het klinkt aannemelijk. Het laat zich ver-
gelijken met een vaste lunchtijd op een grote
afdeling. In plaats van dagelijks te onderhande-
len over een wisselend tijdstip (laten we even
wachten op X, Y neemt nog even een telefoon-
tje aan, zou Z ook meelunchen?), geldt er een
regel: we lunchen om 11.50 uur. Iedereen
weet waar hij aan toe is en richt desgewenst
zijn agenda overeenkomstig in.
In de economische praktijk ligt het allemaal
minder simpel. Tenslotte hebben we de wet van
Goodhart te danken aan experimenten met een
automatische piloot. Zodra een indicator tot doel-
variabele wordt verheven, verliest hij geleidelijk
de informatie op basis waarvan hij is geselecteerd.
Ook het vertrouwen in het evenwichtsherstellend
vermogen van de rest van de economie heeft als
gevolg van de kredietcrisis een forse deuk gekre-
gen. Bovendien blijft de regel van Bernanke een
discretionair karakter houden. Hij is weliswaar in
beginsel voor onbepaalde tijd, maar er zijn uiter-
Fed. De Fed kan op elk moment de automatische
piloot weer uitzetten, weliswaar ten koste van hun
`geloofwaardigheid'. Die 40 miljard dollar kan ge-
makkelijk 60 worden, maar ook 20. Het mandaat
van de Fed kan bij gewone wet gewijzigd worden
door het Amerikaanse Congres. De Fed moet dus
voldoende goodwill houden en haar onafhankelijk-
heid is begrensd. Maar voor de kortere tijd geeft de
regel van de Fed een hoop rust. In de toenemende
spanningen rond het begrotingsravijn blijft de cen-
trale bank uit de wind. Zij kan verwijzen naar haar
continue opkoopprogramma.
Voor beleggers bevat het beleid een duidelijke
waarschuwing. Zij is vastbesloten tot refl atie en
peinst niet over pre-emptieve acties. Dit beperkt
het neerwaartse risico voor de aandelenmarkt en
betekent slecht nieuws voor spaarders en houders
van lange staatsobligaties. Vanuit een internatio-
naal gezichtspunt is Bernanke's actie het opvoeren
van de valutaoorlog. Het beleid is gericht op dollar-
Bank, noch de Bank of Japan erg blij mee. De Bank
of Japan heeft al haar eigen opkoopprogramma van
Japanse staatsobligaties opgeschroefd. De druk op
de Europese Centrale Bank neemt verder toe. Die
heeft zich gecommitteerd aan het voorwaardelijk
opkopen van relatief kortlopend papier van euro-
probleemlanden. Wellicht voelt zij zich binnenkort
gedwongen tot nog drastischer stappen.
den met een QE3 met beperkte omvang
(zeg 300 miljard dollar aan mortgage
voor onbepaalde tijd 40 miljard dollar per maand
aankopen, in eerste instantie diezelfde mortgage
backed securities, later mogelijk andere activa.
De Fed gaat net zolang door tot ze tevreden is
over de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt,
zonder aan te geven waaraan die tevredenheid
wordt afgemeten. Wel verzekert de Fed fi nanci-
ele markten dat zij pas gaat verkrappen lang na-
dat het economisch herstel sterker is geworden.
Op voorhand kondigt de Fed dus aan achter de
curve aan te gaan lopen, normaliter eerder een
verwijt voor een centrale bank
inneringen op aan een bekend debat in de
monetaire theorie: de relatieve verdienste van
regels ten opzichte van ad-hocmaatregelen. De
bekende monetarist Friedman was een groot
voorstander van een vaste beleidsregel voor
een centrale bank. De bank zou de geldgroei
constant moeten laten toenemen in lijn met
de trendmatige ontwikkeling van het nomi-
nale Bruto Binnenlands Product. Zo opereert
de bank als een baken en is zelf geen zelfstan-